Luster Sparebank
Luster Sparebank har tette band til lokalsamfunnet og solid rotfeste i bygdene inst i Sognefjorden. Samtidig har banken privat- og bedriftskundar over heile landet. Banksjef Jermund Lien Molland fortel at det aldri har vore aktuelt å bruke noko anna enn nynorsk i Luster Sparebank. – Dette er noko kundane våre set pris på, seier han. – Det er på nynorsk vi kan formidle den autentiske versjonen av oss sjølve.
Tilsette i banken på “fotballtrøyefredag” og Jermund Lien Molland med og utan “skadlaturkle”. (Foto: Luster Sparebank)
Brei kundekrins med lokal kjerne
Luster Sparebank har hovudkontor i Gaupne og ein bankfilial i Hafslo, begge bygdene ligg i Luster kommune. Etter at Luster, Hafslo og Jostedal slo seg saman til Luster kommune på 60-talet, bestemde også dei lokale sparebankane seg for å fusjonere. Dette hende i 1975.
– Kundekrinsen vår har framleis ein lokal kjerne, så vi er absolutt ein lokalbank, men i dag har banken kundar spreidd over heile landet, fortel Jermund Lien Molland.
– Dei fleste av kundane har nok ei tilknyting til Luster. Ein sparebank er eigd av lokalsamfunnet, og banken blir ein del av identiteten til dei som kjem herifrå. Mange har difor teke med seg lokalbanken ut, etter at dei har flytta.
Kombinerer personleg kontakt med gode digitale tilbod
“Eg plar ofte å seie at tidlegare hadde vi fem tusen lustringar som våre potensielle kundar. No har vi fem millionar nordmenn som potensielle kundar. ”
Alle sparebankar er oppretta som allmenn-nyttige institusjonar, og bankverksemda skal såleis kome både lokalt næringsliv og innbyggarane til gode.
– Kundane våre set pris på at det er kort veg til banken, og at det framleis er mogleg med fysiske møte. I enkelte periodar av livet treng ein tettare kontakt med banken enn elles. Dette gjeld både for privatkundar og bedriftskundar. At vi kjenner lokalsamfunnet og dei som driv bedriftene godt, er ein styrke både for kundane og oss i banken, seier Molland.
Den digitale utviklinga gjer det samtidig mogleg for ein liten sparebank å tilby digitale banktenester langt utover det opprinnelege nedslagsfeltet.
– Eg plar ofte å seie at tidlegare hadde vi fem tusen lustringar som våre potensielle kundar. No har vi fem millionar nordmenn som potensielle kundar. Så den digitale omveltninga, som kan verke skremmande for mange småbankar, er eigentleg positiv for oss, seier Molland.
I gode og dårlege dagar
– Indre Sogn har eit breitt diversifisert næringsliv, fortel banksjefen.
– Landbruket har alltid vore ei stor næring i området. Andre viktige næringar er til dømes reiseliv og kraftproduksjon. I nabokommunen til Luster, Sogndal, finst det mange arbeidsplassar knytt til offentleg sektor, og i Årdal, på andre sida av fjellet, er det mange industriarbeidsplassar. Dette gjer at regionen, under eitt, har mange bein å stå på.
– Som lokal sparebank er vi sjølve ein integrert del av næringslivet. Vi står med begge føtene i den same verkelegheita som alle andre, og vi kan ikkje slutte å satse lokalt. Dette er nok ei tryggheit for det lokale næringslivet. Banken er der, om det er gode dagar eller dårlege dagar, seier Jermund Lien Molland.
Påverka av engelsk fagspråk
“Dei engelske forkortingane blir tekne direkte inn i norsk språk utan omsetjing, og ingen vil skjøne kva vi meiner, om vi omset forkortingane til nynorsk. ”
Jermund Lien Molland har studert finans på NTNU i Trondheim, og han fortel at svært mykje pensum, og store deler av undervisninga, var på engelsk.
– Både i studietida og seinare, i arbeidet mitt i Noregs bank, opplevde eg at engelsk la sterke føringar for fagspråket innan økonomi. Oljefondet, som er ein del av Noregs bank, hadde til dømes engelsk som sitt arbeidsspråk, fortel han.
– I Luster Sparebank tilpassar vi alt til nynorsk, men enkelte faguttrykk kan vere vanskelege, fordi dei berre er kjende i engelsk versjon. Dette kan typisk vere trebokstavforkortingar som kjem til oss som regulatoriske EU-krav.
– Dei engelske forkortingane blir tekne direkte inn i norsk språk utan omsetjing, og ingen vil skjøne kva vi meiner, om vi omset forkortingane til nynorsk.
Saukjan, akjan og nikkjan
“Eg hugsar at eg, som øvingslærar på NTNU, gjekk igjennom oppåver med studentane på tavla og snakka om saukjan (17), akjan (18) og nikkjan (19). Det blir ein balansegang, og av og til kunne eg vel kome til nokre språklege kompromiss med seg sjølv. ”
Sjølv har Molland aldri gått over til bokmål, slik mange nynorskbrukarar gjer i løpet av utdanninga si.
– Eg har halde på nynorsken, og på dialekten min, heile vegen, fortel banksjefen.
– Det var enkelt for meg å halde på språket og dialekten, men enkelte sære ord kunne nok skape litt vanskar. Eg hugsar at eg, som øvingslærar på NTNU, gjekk igjennom oppåver med studentane på tavla og snakka om saukjan (17), akjan (18) og nikkjan (19). Det blir ein balansegang, og av og til kunne eg vel kome til nokre språklege kompromiss med seg sjølv.
Då Molland var tilsett i Noregs bank i Oslo i sju år, opplevde han å bli høgt verdsett som nynorskbrukar. Som offentleg organsisasjon var Noregs bank pålagd å bruke nynorsk i ein viss prosentdel. Så her vart nynorskkompetansen mottatt på ein svært positiv måte.
Forkjemparar for nynorsken
“Om banken hadde byrja å kommunisere på bokmål, så hadde vi selt eit anna produkt enn det produktet vi er. Nynorsken er ein del av identiteten vår, kort fortalt. ”
– Vi som jobbar i banken er absolutt forkjemparar for nynorsken. Vi er stolte nynorskbrukarar, og vil vil at rammevilkåra for nynorsken skal vere gode framover også. Dette er ein av grunnane til at banken vår er med i Nynorsk bedriftsforum. At det skal vere like enkelt å vere nynorskbedrift som bokmålsbedrift, er ein god visjon. Ei slik samanslutning av nynorskbedrifter kan bidra til større samhald mellom oss som brukar og kjempar for nynorsken, seier Molland.
- Sjølv meiner eg at språket har ein eigenverdi, og at det er viktig med reguleringar som sikrar bruken av nynorsk, både i NRK og i det offentlege. Sidemålsordninga er også viktig for å sikre framtida for nynorsken, hevdar Molland.
Banksjefen kan fortelje at det aldri har vore aktuelt å bruke noko anna enn nynorsk i Luster Sparebank. Banken brukar også dialekt som ledd i marknadsføringa si. Pannebandet med teksten “Skadlaturkle” er eit døme på dette. Dette har banken produsert i mange år, og det er framleis i produksjon. Skadlaturkle har etter kvart blitt eit kjent omgrep og eit mykje brukt plagg (sjå bilde).
– All den utoverretta kommunikasjon frå banken til kundane våre er på nynorsk. Det er på nynorsk vi kan formidle den autentiske versjonen av oss sjølve. Mange nynorskbrukarar set openbert pris på dette, og eg føler at ein god del bokmålsbrukarar også likar at banken skriv nynorsk, seier han.
– Om banken hadde byrja å kommunisere på bokmål, så hadde vi selt eit anna produkt enn det produktet vi er. Nynorsken er ein del av identiteten vår, kort fortalt.
Ein må selje den ekte vara
“Når ein driv med marknadsføring, må ein marknadsføre seg som den ein er. Ein må selje den ekte vara.”
Molland vil ikkje seie at det er direkte vanskeleg å vere nynorskbedrift, sjølv om mykje er enklare for bankar som brukar bokmål.
– Vi klarer det fint. Det krev litt meir av oss, men ikkje så mykje at det blir uleveleg, eller at det går ut over prisen på tenestene våre. Summa summarum så trur eg at det ekstra vi legg i det, er verdt strevet.
– Når ein driv med marknadsføring, må ein marknadsføre seg som den ein er. Ein må selje den ekte vara, seier Molland.
Nynorsk bedriftsforum
@Monika Haanes Waagan
Publisert måndag 15. mai 2023