Hadarhus
Hadarhus leverer snikkartenester og kjøkken til bustadkundar på Søre Sunnmøre. Dagleg leiar Terje Giskeødegård Balsnes kan fortelje om ein bransje som har fått mykje juling dei siste åra. Marginane er små, og han må heile tida vurdere kor mykje tid og energi han skal bruke på språket. Likevel meiner Balsnes at nynorsken løner seg på lang sikt.
Foto: Nanseth Media og Hadarhus
Nybygg, oppussing og rehabilitering
“– Den første generasjonen køyrde til Oslo og handla tømmer og tok det med tilbake for å bygge hus her på Sunnmøre.”
Terje Giskeødegård Balsnes tok over som dagleg leiar etter svigerfar sin i 2017. Det er eigentleg ei familiebedrift med tradisjonar tilbake til tidleg på 1950-talet.
– Den første generasjonen køyrde til Oslo og handla tømmer og tok det med tilbake for å bygge hus her på Sunnmøre, fortel han.
I ti-åra etterpå har forretningsmodellen vore justert fleire gongar. Bedrifta har drive med alt frå trelasthandel og takstolproduksjon til butikk. I dag tilbyr Hadarhus snikkartenester og kjøkken til nybygg, oppussing og rehabilitering.
– Kundane våre set pris på at vi kan levere fleire tenester i same oppdraget, seier Balsnes. – Vi er relativt kjende, med lange tradisjonar. Hadarhus har dessutan sterke lokale eigarar. Til saman gjer dette at folk opplever oss som ein trygg leverandør.
Forhandlar for to bokmålskjeder
“For meg kling det ikkje så godt med annonsar frå lokale bedrifter på bokmål. Derfor har eg, så langt som råd, valt å omsetje alt, inkludert teksten på forhandlarsidene våre til nynorsk. ”
Hadarhus er også forhandlarar for to landsdekkande kjeder, som begge brukar bokmål, nemleg Drømmekjøkkenet og Blink Hus. Dette inneber at det meste av marknadsmateriellet kjem ferdig produsert frå hovudkontora.
– Hovudkontora våre opererer med bokmål, men det ville ha vore rart for oss å annonsere på bokmål her på Hareid, seier Balsnes.
– For meg kling det ikkje så godt med annonsar frå lokale bedrifter på bokmål. Derfor har eg, så langt som råd, valt å omsetje alt, inkludert teksten på forhandlarsidene våre til nynorsk.
Hadarhus har eit lokalt nedslagsfelt, og bedrifta når kundane sine gjennom både aviser, hurtigbåt-, ferje- og kinoreklame, i tillegg til sosiale medium og kundesøk på internett.
– Søkemotorproblematikken, som mange andre nynorskbedrifter slit med, merkar ikkje vi, seier Balsnes.
– Trafikken inn til våre sider blir nemleg ruta hit frå hovudsidene til Drømmekjøkkenet og Blink Hus. Denne rutinga er i tråd med det geografiske nedslagsområdet vi har avtalt å dekke som forhandlarar. Så sjølv om våre landingssider er på nynorsk, vil ikkje vi vere like påverka som andre.
Lever lett som “han nynorskmannen”
“Vi som er nynorskbrukarar må oftast gjere ein ekstra innsats for å halde på språket vårt. Derfor meiner eg at vi – gjennom å bruke nynorsk – viser evne til dedikasjon. Vi er villige til å gå ei ekstra mil for noko vi synest er viktig.”
– Ikkje alle i bransjen er like opptatte av språk som det eg er, fortel Balsnes.
– Eg har brukt litt tid på å reindyrke nynorsken i Hadarhus. Dette har vore godt mottatt internt, sjølv om det også blir ein del fliring. “Han “nynorskmannen”, han er no litt nøyen på dette”, får eg høyre. Men eg lever lett med å vere “han nynorskmannen”.
Sjølv har Balsnes alltid vore ein medviten nynorskbrukar. Han er medlem i Hareid Mållag og har alltid brukt nynorsk i arbeidet sitt. Sjølv dei åra han jobba med bedriftshelse i oljebransjen, brukte han nynorsk.
– Eg har av og til lurt på om det er ein fordel eller ei ulempe å halde fast på nynorsken. Men eg har alltid landa på at det er ein fordel, seier Balsnes.
– Vi som er nynorskbrukarar må oftast gjere ein ekstra innsats for å halde på språket vårt. Derfor meiner eg at vi – gjennom å bruke nynorsk – viser evne til dedikasjon. Vi er villige til å gå ei ekstra mil for noko vi synest er viktig.
Har tolt mykje juling
Byggebransjen har vore ein usikker bransje i mange år. Det er mange leverandørar som slit, og Hadarhus har kjempa seg igjennom krise etter krise. Bedrifter i heile landet har vore prega av alt frå barkebilleutbrot i Canada, etterfølgjande prishopp og leveranseproblem, til covid-utbrot og no krigen i Ukraina.
– Lokalt var vi også sterkt prega av fallet i oljeprisane i 2014, og følgjene dette fekk for næringslivet og bustadbygginga her på kysten, seier Balsnes.
– Denne erfaringa gjorde oss faktisk betre rusta til å handtere dagens kriser. Dette siste fallet har vore djupare på Austlandet enn hos oss.
Mangelen på fagkompetanse er ei anna viktig utfordring i bransjen. Det har lenge vore vanskeleg å få tak i nok tømrarar, og i periodar har det også vore umogleg å rekruttere frå utlandet. Balsnes opplever no at det kjem positive signal, og han er særleg glad for at fleire jenter søker seg inn på utdanninga.
– Vi ser at det er vanskeleg å få tak i folk. Løysinga for oss er å bli lærebedrift, slik at vi kan lære opp våre eigne tilsette. Så får vi håpe at dei finn motivasjon til å bli verande i bransjen.
Skriv nynorsk om du kan!
“Kan du bruke nynorsk, så gjer det. Eg trur ein tener på det i lengda. Det skapar identitet for bedrifta og for regionen. Eg trur også det er viktig at ein går ilag og gjer ein felles innsats for å bevare den lokale kulturen – og nynorsken er ein del av denne kulturen.”
Hadarhus har tatt eit aktivt og medvite val om å bruke nynorsk, og Terje Giskeødegård Balsnes fortel at det er fleire gode grunnar til det.
– Sjølv opplever eg nynorsken som eit rikare, meir nyansert og profesjonelt skriftspråk enn bokmål.
Balsnes vil oppmode liknande bedrifter som kan bruke nynorsk om å gjere det.
– Kan du bruke nynorsk, så gjer det. Eg trur ein tener på det i lengda. Det skapar identitet for bedrifta og for regionen. Eg trur også det er viktig at ein går ilag og gjer ein felles innsats for å bevare den lokale kulturen – og nynorsken er ein del av denne kulturen.
Balsnes vil likevel kome med eit hjartesukk om for mykje tung og vanskeleg nynorsk i juridiske tekstar frå det offentlege.
– Språket treng ikkje og bør ikkje vere tungt.
Balsnes håpar at alle bedriftene i nynorskområda ser verdien av å bruke nynorsk.
– Det er eit rikt skriftspråk og ein viktig del av kulturarven vår, seier han.
Nynorsk bedriftsforum
@Monika Haanes Waagan
Publisert fredag 10. februar 2023